اسکن هسته ای قلب به چه صورت است | 6 ویژگی انجام اسکن قلب

آخرین بروزرسانی در سپتامبر 22, 2025 توسط مبینا نقوی

اگر پزشک برای بررسی وضعیت قلب شما این آزمایش را توصیه کرده، شاید اولین پرسش‌تان این باشد که اسکن هسته ای قلب به چه صورت است؟ این روش یکی از دقیق‌ترین تست‌های تشخیصی در حوزه بیماری‌های قلبی است که با استفاده از مقدار کمی ماده رادیواکتیو بی‌خطر و دوربین مخصوص، جریان خون در عروق کرونر و عملکرد عضله قلب را نشان می‌دهد. به کمک این تست می‌توان تنگی عروق، کمبود خون‌رسانی یا آسیب‌های احتمالی عضله قلب را پیش از بروز مشکلات جدی تشخیص داد.

آنچه اهمیت دارد این است که بدانید اسکن هسته ای قلب به چه صورت است تا بتوانید با آرامش بیشتری این آزمایش را انجام دهید. در این مقاله مراحل انجام اسکن، ویژگی‌های اصلی آن، مراقبت‌های لازم و تفاوت آن با سایر روش‌ها مانند آنژیوگرافی را به زبان ساده بررسی می‌کنیم. این اطلاعات به شما کمک می‌کند علاوه بر آشنایی با روند کار، پاسخ بسیاری از نگرانی‌ها و پرسش‌های خود را نیز دریافت کنید.

بیشتر بدانید: فرق اسکن هسته ای با سی تی اسکن

6 ویژگی مهم انجام اسکن هسته ای قلب

اگر می‌خواهید بدانید اسکن هسته ای قلب به چه صورت است، لازم است ابتدا با ویژگی‌های آن آشنا شوید:

ردیف	ویژگی مهم	توضیحات
1	استفاده از مواد رادیواکتیو کم‌خطر	مقدار کمی ماده رادیواکتیو تزریق می‌شود که ایمن است و به سرعت از بدن دفع می‌گردد.
2	تصویربرداری دقیق از جریان خون	دوربین گاما تصاویر واضحی از خون‌رسانی قلب ثبت می‌کند.
3	تشخیص تنگی عروق قبل از سکته	امکان شناسایی狭窄 یا انسداد رگ‌ها پیش از بروز مشکلات جدی فراهم می‌شود.
4	ارزیابی در حالت استراحت و فعالیت	مقایسه تصاویر در دو حالت کمک می‌کند کمبود خون‌رسانی مشخص شود.
5	پایش ایمنی بیماران پرخطر	برای بیماران دیابتی، مبتلا به فشار خون یا سابقه سکته قلبی بسیار مفید است.
6	روش کم‌تهاجم	نسبت به آنژیوگرافی کم‌خطرتر بوده و نیاز به بیهوشی یا جراحی ندارد.

1. استفاده از مواد رادیواکتیو کم‌خطر
   1. در این روش، مقدار کمی ماده رادیواکتیو وارد بدن می‌شود که برای بیمار بی‌خطر است.
2. تصویربرداری دقیق از جریان خون قلب
   1. با کمک دوربین گاما، جریان خون در عروق کرونر و عضله قلب به‌طور واضح نمایش داده می‌شود.
3. تشخیص تنگی عروق قبل از سکته قلبی
   1. این تست می‌تواند انسداد یا狭窄 رگ‌ها را قبل از بروز مشکلات جدی شناسایی کند.
4. قابلیت مقایسه در حالت استراحت و فعالیت
   1. بیمار در دو مرحله (استراحت و پس از فعالیت یا دارو) تحت اسکن قرار می‌گیرد.
5. پایش ایمنی بیماران پرخطر
   1. در بیماران مبتلا به فشار خون، دیابت یا سابقه سکته قلبی، این تست ایمنی قلب را نشان می‌دهد.
6. جایگزین کم‌تهاجم برای روش‌های تهاجمی‌تر
   1. اسکن هسته‌ای قلب نسبت به آنژیوگرافی کم‌خطرتر بوده و نیاز به بیهوشی یا جراحی ندارد.

بیشتر بخوانید: اسکن هسته ای قلب چیست

اسکن هسته ای قلب به چه صورت است

اسکن هسته‌ای قلب یک روش تصویربرداری غیرتهاجمی است که به پزشکان کمک می‌کند جریان خون قلب و عملکرد عضله قلب را بررسی کنند. این آزمایش با تزریق مقدار کمی ماده رادیواکتیو بی‌خطر و استفاده از دوربین مخصوصی به نام گاماکمرا انجام می‌شود.

🔹 برای اینکه بهتر متوجه شوید اسکن هسته ای قلب به چه صورت است، مراحل آن را به ترتیب مرور می‌کنیم:

1. آماده‌سازی قبل از اسکن

• بیمار باید چند ساعت قبل از اسکن ناشتا باشد.
• مصرف برخی داروها (مثل داروهای قلبی یا کافئین‌دار) ممکن است طبق نظر پزشک متوقف شود.
• پوشیدن لباس راحت و بدون فلز ضروری است.

2. تزریق ماده رادیواکتیو

✦ در مرحله اول، مقدار کمی ماده رادیواکتیو (مانند تکنسیم یا تالیوم) از طریق رگ به بدن تزریق می‌شود.
✦ این ماده در عضله قلب تجمع یافته و به پزشک امکان می‌دهد جریان خون را ارزیابی کند.

دانستنی بیشتر: هزینه سی تی اسکن

3. مرحله تصویربرداری در حالت استراحت

• بیمار روی تخت مخصوص قرار می‌گیرد.
• دوربین گاما اطراف بدن می‌چرخد و تصاویر قلب در حالت آرام ثبت می‌شود.
• این مرحله حدود 15 تا 30 دقیقه طول می‌کشد.

4. مرحله فعالیت یا استرس

● در این مرحله پزشک بررسی می‌کند که قلب هنگام فعالیت چگونه خون‌رسانی می‌کند.
● دو روش برای ایجاد استرس وجود دارد:

1. ورزش روی تردمیل یا دوچرخه ثابت
2. تزریق داروهای استرس‌زا مثل دوپوتامین یا آدنوزین (برای افرادی که توانایی ورزش ندارند)
   ● پس از افزایش ضربان قلب، دوباره ماده رادیواکتیو تزریق می‌شود.

5. تصویربرداری دوم

✦ بعد از ورزش یا تزریق دارو، دوباره بیمار روی تخت قرار می‌گیرد.
✦ تصاویر جدید از قلب گرفته می‌شود تا تفاوت بین حالت استراحت و فعالیت مشخص گردد.
✦ این مقایسه نشان می‌دهد آیا ناحیه‌ای از قلب دچار کمبود خون‌رسانی می‌شود یا خیر.

دیگر اطلاعات مفید: هزینه پت اسکن در تهران

6. تفسیر نتایج توسط پزشک

• پزشک تصاویر دو مرحله را بررسی کرده و تشخیص می‌دهد:
  ● آیا عروق کرونری تنگ شده‌اند؟
  ● آیا بخشی از عضله قلب آسیب دیده یا زنده است؟
  ● شدت و محل اختلال خون‌رسانی کجاست؟

✅ بنابراین وقتی می‌پرسیم اسکن هسته ای قلب به چه صورت است، باید بدانیم این روش شامل دو مرحله تصویربرداری (استراحت و فعالیت)، استفاده از ماده رادیواکتیو ایمن و تفسیر دقیق پزشک است. این تست هم‌زمان هم ایمن است و هم اطلاعات حیاتی برای تشخیص بیماری‌های قلبی فراهم می‌کند.

عوارض اسکن هسته ای قلب برای اطرافیان

یکی از سوالات رایج بیماران این است که آیا انجام اسکن هسته ای قلب ممکن است برای اطرافیان آن‌ها خطرناک باشد یا خیر. خوشبختانه این روش تشخیصی ایمن است و اثرات رادیواکتیو برای اطرافیان بسیار ناچیز است. با این حال رعایت چند نکته ساده باعث می‌شود خطر احتمالی به حداقل برسد.

مورد	میزان خطر	توضیحات	توصیه ایمنی
انتقال اشعه	بسیار ناچیز	ماده رادیواکتیو در بدن بیمار کم است و مقدار اشعه منتشرشده برای اطرافیان خطرناک نیست.	رعایت فاصله کوتاه‌مدت در ساعات اولیه
تماس با نوزادان	کمی حساس	نوزادان نسبت به اشعه حساس‌تر هستند.	اجتناب از بغل کردن نوزاد تا 24 ساعت
تماس با زنان باردار	کمی حساس	زنان باردار باید کمتر در معرض مواد رادیواکتیو قرار بگیرند.	پرهیز از تماس نزدیک تا 24 ساعت
دفع مواد رادیواکتیو	بی‌خطر	بیشتر مواد از طریق ادرار و مدفوع دفع می‌شوند.	شست‌وشوی کامل دست‌ها و استفاده زیاد از مایعات
زندگی روزمره	بدون مشکل	بیمار می‌تواند فعالیت‌های عادی روزانه را انجام دهد.	تنها رعایت اصول اولیه بهداشتی کافی است

نکات کلیدی درباره ایمنی اطرافیان

✦ میزان اشعه برای اطرافیان بسیار کم است

• مقدار ماده رادیواکتیو تزریق‌شده به بیمار بسیار اندک است.
• میزان اشعه‌ای که اطرافیان دریافت می‌کنند تقریباً ناچیز است.

✦ پرهیز از تماس نزدیک با نوزادان و زنان باردار
● در 24 ساعت اول بعد از اسکن بهتر است بیمار از در آغوش گرفتن نوزادان و زنان باردار خودداری کند.
● این اقدام صرفاً یک احتیاط پیشگیرانه است.

✦ دفع ماده رادیواکتیو از بدن

• بیشتر ماده رادیواکتیو از طریق ادرار و مدفوع دفع می‌شود.
• نوشیدن آب و مایعات فراوان به دفع سریع‌تر کمک می‌کند.

برای کسب اطلاعات بیشتر: مراکز دولتی پت اسکن در تهران

✦ زندگی روزمره بدون محدودیت خاص

• بیمار می‌تواند به فعالیت‌های روزانه خود ادامه دهد.
• تماس کوتاه با اعضای خانواده مشکلی ایجاد نمی‌کند.

✦ رعایت بهداشت فردی ساده

• شست‌وشوی کامل دست‌ها پس از استفاده از سرویس بهداشتی
• رعایت اصول اولیه بهداشتی کافی است تا هیچ خطر اضافی برای اطرافیان ایجاد نشود.

💡 جمع‌بندی: اگرچه بیمار ماده رادیواکتیو دریافت می‌کند، عوارض اسکن هسته ای قلب برای اطرافیان بسیار اندک است و با رعایت چند نکته ساده می‌توان اطمینان داشت که هیچ خطری متوجه خانواده یا اطرافیان نخواهد بود.

انجام تست اسکن هسته ای قلب با گروه پزشکی ویستان

گروه پزشکی ویستان یکی از مراکز تخصصی در زمینه تشخیص و درمان بیماری‌های قلبی و عروقی است که با بهره‌گیری از پزشکان باتجربه، تجهیزات پیشرفته و تیم حرفه‌ای توانسته اعتماد بیماران را جلب کند. این مجموعه خدمات متنوعی از جمله مشاوره قلب و عروق، تصویربرداری تخصصی و تست‌های تشخیصی مدرن را ارائه می‌دهد.

بیمارانی که می‌خواهند بدانند اسکن هسته ای قلب به چه صورت است و به دنبال مرکزی معتبر برای انجام این تست هستند، می‌توانند با اطمینان به گروه پزشکی ویستان مراجعه کنند. در این مجموعه، روند اسکن قلب با رعایت تمامی پروتکل‌های ایمنی و دقت بالا انجام می‌شود تا نتایج دقیق و مطمئن در اختیار بیمار و پزشک قرار گیرد.

هدف اصلی گروه پزشکی ویستان ارائه خدمات تخصصی همراه با آرامش خاطر برای بیماران و همراهان آن‌هاست؛ جایی که علم روز و تجربه در کنار هم قرار گرفته‌اند تا مسیر درمانی بیماران کوتاه‌تر و ایمن‌تر باشد.

برای بالا بردن اطلاعات عمومی روی هزینه پت اسکن کلیک کنید.

اسکن هسته ای قلب بهتر است یا آنژیوگرافی؟

بیماران اغلب می‌پرسند: اسکن هسته ای قلب بهتر است یا آنژیوگرافی؟ برای پاسخ باید مزایا و معایب هر روش را بررسی کنیم.

● اسکن هسته‌ای قلب

• غیرتهاجمی، بدون نیاز به بیهوشی
• ارزیابی عملکرد و خون‌رسانی قلب
• تشخیص مشکلات زودهنگام

● آنژیوگرافی

• تهاجمی، نیاز به ورود کاتتر به رگ
• بهترین روش برای دیدن انسداد رگ‌ها
• در صورت نیاز امکان مداخله درمانی (استنت‌گذاری) دارد

👉 نتیجه: برای غربالگری و بررسی عملکرد کلی قلب، اسکن هسته‌ای قلب مناسب‌تر است. اما برای درمان یا مداخله مستقیم، آنژیوگرافی ارجحیت دارد.

مطلب مفید: هزینه اسکن قلب با بیمه تامین اجتماعی 1404

مراقبت های بعد از اسکن هسته ای قلب

پس از انجام اسکن هسته ای قلب به چه صورت است، رعایت مراقبت‌های بعد از تست اهمیت زیادی دارد تا نتیجه دقیق باقی بماند و ماده رادیواکتیو سریع‌تر از بدن دفع شود. این مراقبت‌ها ساده و قابل انجام در خانه هستند.

مورد مراقبتی	توضیحات	هدف
مصرف آب و مایعات فراوان	نوشیدن حداقل 8 لیوان آب در روز	کمک به دفع سریع‌تر ماده رادیواکتیو از بدن
استراحت نسبی	اجتناب از فعالیت‌های سنگین در همان روز	کاهش خستگی و بازگشت انرژی
پرهیز از تماس نزدیک با نوزادان و زنان باردار	تا 24 ساعت اول بعد از اسکن	پیشگیری از تماس احتمالی با اشعه
تغذیه مناسب	مصرف میوه‌های آبدار و سبزیجات تازه	تسریع متابولیسم و افزایش انرژی
بازگشت به فعالیت‌های روزانه	پس از چند ساعت استراحت امکان‌پذیر است	ادامه زندگی عادی بدون محدودیت خاص
پیگیری علائم غیرعادی	توجه به تپش قلب، سرگیجه یا تهوع	اطلاع سریع به پزشک در صورت بروز مشکل

نکات کلیدی مراقبت بعد از اسکن

✦ نوشیدن آب و مایعات فراوان

• حداقل 8 لیوان آب در طول روز بنوشید.
• مصرف آب باعث دفع سریع‌تر ماده رادیواکتیو و کاهش میزان اشعه باقی‌مانده در بدن می‌شود.

✦ استراحت نسبی
● از فعالیت‌های سنگین در همان روز خودداری کنید.
● استراحت کوتاه باعث کاهش خستگی و بازیابی انرژی می‌شود.

خواندنی دیگر: اسکن قلب دو مرحله‌ای

✦ پرهیز از تماس نزدیک با نوزادان و زنان باردار

• در 24 ساعت اول پس از اسکن بهتر است تماس نزدیک با افراد حساس کاهش یابد.
• این اقدام صرفاً یک احتیاط پیشگیرانه است.

✦ تغذیه مناسب و سبک

• مصرف میوه‌های آبدار، سبزیجات تازه و سوپ‌های سبک توصیه می‌شود.
• از غذاهای پرچرب، سرخ‌کردنی و کافئین‌دار خودداری کنید.

✦ بازگشت به فعالیت‌های روزمره

• پس از چند ساعت استراحت، می‌توانید فعالیت‌های عادی خود را ادامه دهید.

✦ پیگیری علائم غیرعادی
● اگر بعد از اسکن دچار سرگیجه، تپش قلب شدید، تهوع یا هر علامت غیرعادی شدید، بلافاصله با پزشک تماس بگیرید.

💡 جمع‌بندی: رعایت این مراقبت‌ها باعث می‌شود اسکن هسته ای قلب با امنیت کامل انجام شود و روند بازیابی سریع‌تر انجام گیرد.

بعد از اسکن هسته ای چه بخوریم؟

تغذیه بعد از اسکن اهمیت زیادی دارد تا ماده رادیواکتیو سریع‌تر دفع شود.

نوع خوراکی	مثال‌ها	دلیل توصیه
نوشیدنی‌ها	آب، آبمیوه طبیعی، دمنوش ملایم	کمک به دفع سریع‌تر ماده رادیواکتیو از بدن
میوه‌های آبدار	پرتقال، سیب، هندوانه، خیار	تامین آب بدن و افزایش متابولیسم
سبزیجات تازه	کاهو، کرفس، گوجه، اسفناج	سرشار از فیبر و آنتی‌اکسیدان برای بهبود عملکرد بدن
غذاهای سبک	سوپ سبزیجات، سالاد کم‌چرب، برنج ساده	جلوگیری از فشار به دستگاه گوارش و احساس سبکی
خوراکی‌های پرهیز شده	فست‌فود، غذاهای چرب و سرخ‌کردنی، نوشیدنی‌های کافئین‌دار	جلوگیری از کند شدن روند دفع مواد رادیواکتیو و خستگی بیشتر

✦ خوراکی‌های توصیه‌شده:

• نوشیدن آب فراوان و آبمیوه طبیعی
• مصرف میوه‌های آبدار مثل هندوانه، پرتقال، سیب
• استفاده از سبزیجات تازه

✦ خوراکی‌هایی که بهتر است کمتر مصرف شوند:

• غذاهای پرنمک و پرچرب
• نوشیدنی‌های کافئین‌دار
• غذاهای فرآوری‌شده و آماده

A nuclear cardiac stress test helps diagnose and monitor heart problems such as coronary artery disease. A provider injects a small amount of radioactive substance into your bloodstream. Then a special camera takes pictures of blood flow in and around the heart. The test has two phases: once when you’re resting and once after you exercise.

تست استرس هسته‌ای قلب به تشخیص و نظارت بر مشکلات قلبی مانند بیماری عروق کرونر قلب کمک می‌کند. پزشک مقدار کمی ماده رادیواکتیو را به جریان خون شما تزریق می‌کند. سپس یک دوربین مخصوص از جریان خون در داخل و اطراف قلب عکس می‌گیرد. این آزمایش دو مرحله دارد: یک بار در حالت استراحت و یک بار بعد از ورزش.

به نقل از وبسایت: https://my.clevelandclinic.org/

مرحله دوم اسکن قلب چگونه است؟

یکی از سؤالات رایج بیماران این است که مرحله دوم اسکن قلب چگونه است؟

در اسکن هسته‌ای قلب دو مرحله وجود دارد:

1. مرحله استراحت
   1. بیمار در حالت آرام و بدون فعالیت تحت اسکن قرار می‌گیرد.
2. مرحله فعالیت یا استرس
   1. یا از بیمار خواسته می‌شود روی تردمیل یا دوچرخه ثابت ورزش کند.
   1. یا دارویی مانند دوپوتامین تزریق می‌شود تا قلب مشابه ورزش فعال شود.
   1. سپس تصویربرداری مجدد انجام می‌شود تا تفاوت جریان خون بررسی گردد.

✅ این مقایسه به پزشک نشان می‌دهد که آیا قلب در زمان فعالیت دچار کمبود خون‌رسانی می‌شود یا خیر.

هزینه اسکن قلب

هزینه اسکن هسته ای قلب به عوامل متعددی بستگی دارد و ممکن است بین مراکز درمانی مختلف متفاوت باشد. برای بیمارانی که می‌خواهند بدانند اسکن هسته ای قلب به چه صورت است، اطلاع از هزینه‌ها اهمیت زیادی دارد تا برنامه‌ریزی مالی مناسب انجام شود.

عامل تعیین‌کننده هزینه	توضیحات	محدوده تقریبی
نوع مرکز درمانی	دولتی یا خصوصی بودن بیمارستان یا مرکز تصویربرداری	دولتی: کمتر، خصوصی: بیشتر
تجهیزات مورد استفاده	استفاده از دستگاه‌های پیشرفته یا معمولی	تجهیزات پیشرفته: هزینه بالاتر
پوشش بیمه	بیمه پایه یا تکمیلی	بیمه تکمیلی معمولاً بخش زیادی از هزینه را پوشش می‌دهد
داروهای تزریقی	ماده رادیواکتیو و داروی استرس (در مرحله دوم)	هزینه داروها ممکن است متغیر باشد
موقعیت جغرافیایی مرکز	شهرهای بزرگ یا شهرستان‌ها	شهرهای بزرگ: هزینه بالاتر

عوامل تاثیرگذار بر هزینه اسکن قلب:

✦ نوع مرکز درمانی

• مراکز دولتی معمولاً هزینه کمتری نسبت به مراکز خصوصی دارند.
• مراکز خصوصی با تجهیزات پیشرفته و امکانات بیشتر، هزینه بالاتری دریافت می‌کنند.

✦ تجهیزات و تکنولوژی مورد استفاده

• استفاده از دستگاه‌های مدرن و تکنولوژی‌های جدید تصویربرداری، هزینه اسکن را افزایش می‌دهد.

✦ پوشش بیمه

• بیمه پایه ممکن است بخشی از هزینه را پوشش دهد.
• بیمه تکمیلی معمولاً بخش بیشتری از هزینه اسکن قلب را پرداخت می‌کند.

✦ داروها و مرحله دوم اسکن

• برخی بیماران نیاز به تزریق داروهای استرس‌زا دارند که هزینه اضافی به همراه دارد.
• ماده رادیواکتیو نیز بخشی از هزینه را تشکیل می‌دهد.

✦ موقعیت جغرافیایی مرکز درمانی

• مراکز واقع در شهرهای بزرگ معمولاً هزینه بالاتری نسبت به شهرستان‌ها دارند.

نکات کاربردی برای کاهش هزینه:

● استعلام قیمت قبل از مراجعه و مقایسه مراکز مختلف
● استفاده از پوشش بیمه تکمیلی
● انتخاب مرکز دولتی معتبر در صورت امکان

💡 جمع‌بندی: هزینه نهایی اسکن هسته ای قلب متغیر است و به ترکیبی از عوامل بالا بستگی دارد. اطلاع دقیق از هزینه‌ها و هماهنگی با مرکز درمانی قبل از انجام تست، بهترین روش برای برنامه‌ریزی مالی بیماران است.

جمع‌بندی

اکنون می‌دانیم که اسکن هسته ای قلب به چه صورت است و چرا یکی از مهم‌ترین روش‌های تشخیصی در پزشکی قلب محسوب می‌شود. این آزمایش با استفاده از مقدار کمی ماده رادیواکتیو و تصویربرداری دقیق، جریان خون و عملکرد عضله قلب را به پزشک نشان می‌دهد. مقایسه تصاویر در حالت استراحت و فعالیت کمک می‌کند تا تنگی عروق کرونری، کاهش خون‌رسانی یا آسیب‌های احتمالی عضله قلب زودتر شناسایی شود.

از سوی دیگر، ایمنی بالا، غیرتهاجمی بودن و امکان تشخیص زودهنگام بیماری‌ها، اسکن هسته‌ای قلب را به گزینه‌ای ارزشمند در کنار سایر روش‌های تشخیصی مانند آنژیوگرافی تبدیل کرده است. در نتیجه، آگاهی از اینکه اسکن هسته ای قلب به چه صورت است باعث می‌شود بیماران با آرامش بیشتری این تست را انجام داده و پزشکان نیز بهترین تصمیم درمانی را اتخاذ کنند.

سوال‌های پر تکرار