عوارض عکس رنگی قلب | 7 تا از مراقبت های بعد اسکن هسته ای قلب

آخرین بروزرسانی در نوامبر 13, 2025 توسط مبینا نقوی

در سال‌های اخیر، آزمایش‌ها و تصویربرداری‌های دقیق قلبی مانند عکس رنگی قلب یا اسکن هسته‌ای قلب نقش مهمی در تشخیص بیماری‌های قلبی پیدا کرده‌اند. اما بسیاری از بیماران پیش از انجام این آزمایش، درباره عوارض عکس رنگی قلب دچار نگرانی می‌شوند. این آزمایش که با تزریق مقدار کمی ماده رادیواکتیو انجام می‌شود، به پزشکان کمک می‌کند تا میزان خون‌رسانی و عملکرد عضله قلب را با دقت بررسی کنند.

با وجود ایمن بودن این روش، آگاهی از عوارض عکس رنگی قلب مانند تهوع خفیف، احساس گرما هنگام تزریق یا تپش موقتی قلب می‌تواند باعث آرامش بیشتر بیمار شود. شناخت مراقبت‌های لازم قبل و بعد از انجام این آزمایش نیز اهمیت زیادی دارد؛ چرا که رعایت آن‌ها احتمال بروز عوارض عکس رنگی قلب را به حداقل می‌رساند. در ادامه این مقاله، تمامی جنبه‌های مرتبط با این موضوع را به‌صورت کامل و علمی بررسی خواهیم کرد.

تماس برای کسب اطلاعات بیشتر: 02191090775  –  02191090158

عکس رنگی قلب چطور گرفته میشه؟

در عکس رنگی قلب، به بیمار مقدار کمی ماده رادیواکتیو تزریق می‌شود تا مسیر جریان خون در عضله قلب با دوربین گاما تصویربرداری شود. این ماده معمولاً «تکنسیوم-۹۹» یا «تالیوم» است که در پزشکی هسته‌ای کاربرد دارد.

بیشتر بدانید: پایین آوردن سریع فشار خون بالا در منزل

مرحله انجام	توضیح فرآیند	زمان تقریبی	نکات مهم برای بیمار
۱. آماده‌سازی قبل از اسکن	بیمار باید ۴ تا ۶ ساعت ناشتا باشد و از مصرف چای، قهوه و شکلات خودداری کند.	۱۵ تا ۳۰ دقیقه	لباس راحت بپوشید و از به‌کاربردن عطر و زیورآلات فلزی پرهیز کنید.
۲. تزریق ماده رادیواکتیو	ماده‌ای با مقدار بسیار کم پرتو (مثل تکنسیوم یا تالیوم) از طریق ورید بازو تزریق می‌شود.	۵ تا ۱۰ دقیقه	ممکن است احساس گرما یا سوزش خفیف در محل تزریق داشته باشید که طبیعی است.
۳. استراحت برای پخش ماده در بدن	باید مدتی دراز بکشید تا ماده در خون پخش و به عضله قلب برسد.	حدود ۳۰ تا ۶۰ دقیقه	در این زمان آرام بمانید و از تکان خوردن زیاد خودداری کنید.
۴. تصویربرداری با دوربین گاما	دوربین مخصوص از زوایای مختلف از قلب عکس می‌گیرد تا جریان خون بررسی شود.	۲۰ تا ۳۰ دقیقه	در طول تصویربرداری بی‌حرکت بمانید تا تصاویر واضح ثبت شوند.
۵. انجام مرحله دوم (در حالت استرس)	در این مرحله با ورزش یا داروی استرس، فعالیت قلب افزایش یافته و مجدد تصویربرداری می‌شود.	۳۰ تا ۴۵ دقیقه	هدف مقایسه عملکرد قلب در استراحت و فعالیت است.
۶. پایان و توصیه‌های بعد از اسکن	بیمار می‌تواند پس از اتمام آزمایش مرخص شود. نوشیدن مایعات توصیه می‌شود.	—	برای دفع سریع‌تر ماده رادیواکتیو، آب زیاد بنوشید و استراحت کافی داشته باشید.

🔹 مراحل انجام اسکن قلب

بیمار به مدت ۴ تا ۶ ساعت ناشتا می‌ماند.

ماده رادیواکتیو از طریق رگ بازو تزریق می‌شود.

بیمار حدود ۳۰ تا ۶۰ دقیقه دراز می‌کشد تا ماده در بدن پخش شود.

دوربین گاما از زوایای مختلف از قلب عکس می‌گیرد.

در مرحله دوم، همان عکس‌ها پس از ورزش یا تزریق داروی استرس قلبی تکرار می‌شود.

🔸 هدف از دو مرحله بودن عکس رنگی قلب مقایسه جریان خون قلب در حالت استراحت و فعالیت است تا مشخص شود آیا قسمتی از قلب خون کافی دریافت نمی‌کند یا خیر.

بیشتر بخوانید: اقدامات قبل از عکس رنگی قلب

چرا اسکن قلب دو مرحله است؟

بسیاری از افراد هنگام مراجعه به مرکز پزشکی هسته‌ای می‌پرسند که چرا باید دو بار عکس گرفته شود.
دلیل اصلی این است که پزشک می‌خواهد عملکرد قلب را در دو وضعیت متفاوت بررسی کند:

✅ مرحله اول (در حالت استراحت): جریان طبیعی خون در شرایط آرام بررسی می‌شود.
✅ مرحله دوم (در حالت استرس یا فعالیت): پزشک میزان خون‌رسانی را در هنگام نیاز بیشتر بدن به اکسیژن بررسی می‌کند.

اگر تفاوت زیادی بین این دو مرحله وجود داشته باشد، نشان‌دهنده تنگی عروق یا گرفتگی رگ‌ها است. این تفاوت‌ها در تصاویر با رنگ‌های متفاوت مشخص می‌شوند و پزشک می‌تواند تصمیم بگیرد آیا نیاز به آنژیوگرافی یا درمان دارویی وجود دارد یا خیر.

عوارض عکس رنگی قلب

عبارت عوارض عکس رنگی قلب یکی از پرتکرارترین سؤالات بیماران است. خوشبختانه این روش نسبتاً ایمن است و عوارض آن در بیشتر موارد خفیف و گذرا هستند. با این حال، آگاهی از آن‌ها به کاهش نگرانی بیمار کمک می‌کند.

دیگر مطلب مفید: درمان فشار خون پایین در منزل

نوع عارضه	توضیح کوتاه	میزان بروز	شدت عارضه	توصیه یا مراقبت لازم
احساس گرما یا سوزش در محل تزریق	هنگام تزریق ماده رادیواکتیو ممکن است احساس گرما یا سوزش خفیف ایجاد شود.	شایع	خفیف	طبیعی است؛ با نوشیدن مایعات و استراحت برطرف می‌شود.
تهوع یا سرگیجه موقت	در اثر واکنش بدن به داروی استرس یا خود تزریق رخ می‌دهد.	نسبتاً شایع	خفیف	چند ساعت بعد از اسکن برطرف می‌شود.
تپش قلب یا تنگی نفس	ناشی از داروی استرس (آدنوزین یا دوبوتامین) است و موقتی می‌باشد.	متوسط	متوسط	در زمان اسکن پزشک ضربان قلب را کنترل می‌کند.
درد یا کبودی محل تزریق	بر اثر تزریق وریدی ماده رادیواکتیو ایجاد می‌شود.	شایع	خفیف	از کمپرس سرد استفاده کنید و ناحیه را تمیز نگه دارید.
واکنش آلرژیک (نادر)	ممکن است بدن به دارو یا ماده تزریقی حساسیت نشان دهد.	بسیار نادر	متوسط تا شدید	فوراً به پزشک اطلاع دهید؛ درمان سریع مؤثر است.
خستگی و ضعف عمومی	به دلیل اثر موقت دارو یا اضطراب ناشی از آزمایش ایجاد می‌شود.	نسبتاً شایع	خفیف	استراحت و مصرف مایعات توصیه می‌شود.
انتقال پرتو به اطرافیان	در حد بسیار ناچیز است و فقط تماس نزدیک طولانی ممکن است مشکل‌ساز شود.	بسیار نادر	بسیار خفیف	تا ۲۴ ساعت از تماس طولانی با نوزادان و زنان باردار پرهیز کنید.

🔸 عوارض احتمالی کوتاه‌مدت

احساس گرما یا سوزش جزئی هنگام تزریق ماده رادیواکتیو

سرگیجه یا تهوع خفیف در زمان تزریق داروی استرس قلبی

سردرد یا فشار قفسه سینه به دلیل اثر داروی استرس (مانند آدنوزین یا دوبوتامین)

کبودی یا درد در محل تزریق

تپش قلب یا تنگی نفس موقتی

عکس رنگی قلب برای چیست

🔸 عوارض نادر ولی مهم

واکنش آلرژیک به دارو یا ماده رادیواکتیو

کاهش فشار خون

ضربان قلب نامنظم

در موارد بسیار نادر، تشدید درد قفسه سینه

⚠️ لازم به ذکر است که دوز پرتو مورد استفاده در این تست بسیار پایین است و خطری برای سلامت عمومی ندارد.

عوارض اسکن هسته ای قلب برای اطرافیان

بسیاری از بیماران نگرانند که آیا عوارض عکس رنگی قلب ممکن است برای اطرافیان هم وجود داشته باشد یا خیر. پاسخ کوتاه این است: خیر، ولی رعایت چند نکته ضروری است.

پس از انجام اسکن، مقدار کمی از ماده رادیواکتیو در بدن باقی می‌ماند که طی ۲۴ ساعت از طریق ادرار و عرق دفع می‌شود.
بنابراین رعایت موارد زیر برای اطمینان کامل توصیه می‌شود:

🔹 تا ۲۴ ساعت از تماس طولانی‌مدت با نوزادان و زنان باردار خودداری کنید.
🔹 زیاد مایعات بنوشید تا ماده رادیواکتیو سریع‌تر از بدن دفع شود.
🔹 از بوسیدن یا در آغوش گرفتن طولانی کودکان در همان روز پرهیز کنید.
🔹 پس از دستشویی، حتماً دستان خود را بشویید تا آلودگی احتمالی از بین برود.

این مراقبت‌ها به این دلیل است که مقدار کمی از ماده ممکن است در ترشحات بدن وجود داشته باشد.

عکس رنگی قلب چقدر طول میکشد

اطلاع از عوارض عکس رنگی قلب از طریق بهترین مرکز در تهران

گروه پزشکی ویستان یکی از مجموعه‌های تخصصی و پیشرو در حوزه مشاوره، تشخیص و آموزش‌های پزشکی است که با هدف ارتقای آگاهی عمومی در زمینه بیماری‌ها و روش‌های درمانی فعالیت می‌کند. این مجموعه با همکاری پزشکان متخصص قلب و عروق، اطلاعات دقیق و علمی درباره موضوعاتی مانند عوارض عکس رنگی قلب، مراقبت‌های بعد از اسکن هسته‌ای، تفسیر نتایج آزمایش‌ها و روش‌های نوین تصویربرداری ارائه می‌دهد.

گروه پزشکی ویستان با تکیه بر تجربه و تخصص تیم خود، تلاش می‌کند تا بیماران پیش از انجام هر نوع آزمایش یا تصویربرداری، آگاهی کامل از روند انجام و عوارض عکس رنگی قلب داشته باشند تا با اطمینان خاطر بیشتری اقدام کنند. مأموریت این مجموعه، ارائه محتوای پزشکی معتبر و قابل فهم برای عموم مردم است تا تصمیم‌گیری آگاهانه در مسیر درمان امکان‌پذیر شود.

عوارض اسکن هسته ای قلب برای اطرافیان نی نی سایت

در گفت‌وگوهای کاربران در سایت‌هایی مانند نی‌نی‌سایت، معمولاً مادران باردار یا شیرده از تماس با بیمارانی که تازه اسکن انجام داده‌اند نگران هستند.
پزشکان متخصص پزشکی هسته‌ای در پاسخ به این دغدغه‌ها توضیح می‌دهند:

مقدار پرتو ساطع‌شده بسیار پایین‌تر از حد مجاز است.

تماس معمولی مانند صحبت کردن یا حضور در یک اتاق، خطری ندارد.

فقط باید از تماس نزدیک (کمتر از یک متر و برای زمان طولانی) خودداری شود.

بنابراین عوارض عکس رنگی قلب برای اطرافیان نی نی سایت بیشتر ناشی از نگرانی و اطلاعات نادرست است تا خطر واقعی.

اسکن هسته ای مثانه برای چیست

عوارض بعد از اسکن هسته ای قلب

پس از انجام اسکن هسته‌ای قلب، بیشتر بیماران هیچ علامت خاصی احساس نمی‌کنند. با این حال در برخی افراد ممکن است علائم خفیف و موقتی دیده شود.

🔸 شایع‌ترین عوارض بعد از اسکن هسته‌ای قلب:

خستگی یا بی‌حالی موقتی

احساس اضطراب یا تپش قلب

تهوع خفیف

سردرد یا گیجی

درد خفیف در بازو یا قفسه سینه

🔹 نکات مهم:

اگر علائم بیش از ۲۴ ساعت ادامه داشت، به پزشک اطلاع دهید.

در صورت بروز تپش قلب شدید یا درد سینه، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.

مصرف مایعات زیاد باعث دفع سریع‌تر ماده رادیواکتیو می‌شود.

درباره سی تی اسکن ریه بدون تزریق مطالعه کنید.

از اسکن قلب میترسم؛ آیا جای نگرانی است؟

ترس از انجام اسکن قلب امری طبیعی است. بسیاری از بیماران پیش از انجام آزمایش دچار اضطراب می‌شوند. اما واقعیت این است که این تست از ایمن‌ترین روش‌های تشخیصی محسوب می‌شود.

🌿 برای کاهش اضطراب می‌توانید:
✅ درباره مراحل آزمایش با پزشک خود صحبت کنید.
✅ در صورت تمایل از تکنسین بخواهید مرحله به مرحله شما را در جریان قرار دهد.
✅ اگر داروی آرام‌بخش مصرف می‌کنید، قبل از آزمایش پزشک را مطلع کنید.
✅ تنفس عمیق و آرام قبل از تزریق به کاهش اضطراب کمک می‌کند.

به یاد داشته باشید که دوز تابش بسیار پایین‌تر از یک سی‌تی اسکن است و عوارض عکس رنگی قلب در بیشتر موارد قابل چشم‌پوشی است.

بعد از اسکن قلب چه بخوریم؟

تغذیه مناسب بعد از عکس رنگی قلب می‌تواند به دفع سریع‌تر مواد رادیواکتیو کمک کند و احساس خستگی را کاهش دهد.

🍎 توصیه‌های تغذیه‌ای پس از اسکن

آب زیاد بنوشید (حداقل ۸ تا ۱۰ لیوان در ۲۴ ساعت اول)

میوه‌های آبدار مانند هندوانه، پرتقال، خیار و سیب مصرف کنید.

غذاهای سبک و کم‌چرب بخورید تا دستگاه گوارش راحت‌تر کار کند.

از کافئین و نوشیدنی‌های انرژی‌زا حداقل تا ۱۲ ساعت پرهیز کنید.

لبنیات کم‌چرب مانند ماست و دوغ می‌تواند گزینه مناسبی باشد.

❌ پرهیز از غذاهای سنگین، شور یا بسیار چرب در ساعات اولیه توصیه می‌شود تا بدن سریع‌تر به حالت طبیعی برگردد.

دانستنی بیشتر: اسکن هسته ای پروستات

مراقبت های بعد از اسکن هسته ای قلب

رعایت مراقبت‌های بعد از اسکن، احتمال بروز عوارض عکس رنگی قلب را به حداقل می‌رساند. در ادامه، ۷ مورد از مهم‌ترین مراقبت‌ها را مرور می‌کنیم:

مورد مراقبتی	مدت زمان رعایت	توصیه پزشک
نوشیدن آب فراوان	تا ۲۴ ساعت پس از اسکن	حداقل ۸ تا ۱۰ لیوان آب در روز بنوشید.
پرهیز از تماس طولانی با نوزادان و زنان باردار	۲۴ ساعت	تماس کوتاه مشکلی ندارد.
استراحت کافی	همان روز انجام اسکن	از فعالیت سنگین خودداری کنید.
بررسی محل تزریق	۱ تا ۲ روز	در صورت تورم یا درد از کمپرس سرد استفاده کنید.
تغذیه سبک و سالم	تا روز بعد	از غذاهای چرب و کافئین پرهیز کنید.
رعایت بهداشت پس از دستشویی	۲۴ ساعت	شست‌وشوی دقیق دست‌ها پس از ادرار ضروری است.
اطلاع به پزشک در صورت علائم غیرعادی	در صورت بروز	درد قفسه سینه یا تنگی نفس را فوراً گزارش دهید.

✅ ۱. مصرف مایعات فراوان

آب و مایعات طبیعی به دفع ماده رادیواکتیو از بدن کمک می‌کنند.

✅ ۲. اجتناب از تماس طولانی با نوزادان

تا ۲۴ ساعت پس از آزمایش از بغل‌کردن طولانی نوزادان خودداری کنید.

✅ ۳. استراحت کافی

در صورت احساس ضعف یا خستگی، حتماً چند ساعت استراحت کنید.

✅ ۴. بررسی محل تزریق

در صورت قرمزی یا تورم محل تزریق، از کمپرس سرد استفاده کنید.

✅ ۵. پرهیز از فعالیت شدید

تا روز بعد از انجام تست از ورزش سنگین یا بلند کردن اجسام سنگین خودداری کنید.

✅ ۶. تغذیه سالم

غذاهای سبک و آبکی مانند سوپ، سبزیجات بخارپز و میوه تازه توصیه می‌شود.

✅ ۷. اطلاع به پزشک در صورت علائم غیرعادی

اگر علائمی مثل تنگی نفس، درد قفسه سینه یا سرگیجه شدید داشتید، فوراً با پزشک تماس بگیرید.

اسکن هسته ای قلب به چه صورت است

نکات مهم قبل از انجام عکس رنگی قلب

برای کاهش عوارض عکس رنگی قلب، رعایت این نکات ضروری است:

🔸 از ۲۴ ساعت قبل قهوه، چای پررنگ، شکلات و نوشیدنی‌های کافئین‌دار مصرف نکنید.
🔸 داروهای قلبی خود را طبق نظر پزشک مصرف یا قطع کنید.
🔸 در صورت بارداری یا شیردهی حتماً اطلاع دهید.
🔸 در روز آزمایش لباس راحت و بدون زیورآلات فلزی بپوشید.
🔸 از مصرف عطر یا اسپری در ناحیه قفسه سینه خودداری کنید (ممکن است در عملکرد دستگاه اختلال ایجاد کند).

میزان تابش و خطر سرطان در عکس رنگی قلب

یکی از نگرانی‌های رایج بیماران، خطر پرتو و احتمال سرطان است. خوشبختانه میزان پرتو در اسکن هسته‌ای قلب حدود ۵ تا ۱۰ میلی‌سیورت است، که معادل چند ماه زندگی در مناطق با تابش طبیعی است.
سازمان جهانی بهداشت تأکید می‌کند که این مقدار هیچ خطری برای بدن ندارد و فقط در تکرارهای بسیار متعدد در فاصله کوتاه ممکن است نیاز به بررسی دقیق‌تر باشد.

آیا عکس رنگی قلب در بارداری یا شیردهی مجاز است؟

خانم‌های باردار نباید این آزمایش را انجام دهند مگر در شرایط بسیار ضروری. زیرا هر میزان تابش می‌تواند برای جنین مضر باشد.
در دوران شیردهی، توصیه می‌شود به مدت ۲۴ ساعت شیر دوشیده و دور ریخته شود تا از انتقال ماده رادیواکتیو به نوزاد جلوگیری شود.

An echocardiogram uses sound waves to create pictures of the heart. This common test can show blood flow through the heart and heart valves. Your healthcare professional can use the pictures from the test to find heart disease and other heart conditions.

اکوکاردیوگرام از امواج صوتی برای ایجاد تصاویری از قلب استفاده می‌کند. این آزمایش رایج می‌تواند جریان خون در قلب و دریچه‌های قلب را نشان دهد. متخصص مراقبت‌های بهداشتی شما می‌تواند از تصاویر این آزمایش برای یافتن بیماری قلبی و سایر بیماری‌های قلبی استفاده کند.

به گفته‌ی: https://www.mayoclinic.org/

سخن پایانی عوارض عکس رنگی قلب

در پایان باید گفت که عوارض عکس رنگی قلب در مقایسه با مزایای تشخیصی این روش بسیار ناچیز است. این آزمایش با استفاده از مقدار کمی ماده رادیواکتیو انجام می‌شود و به پزشک کمک می‌کند تا عملکرد و خون‌رسانی قلب را به‌صورت دقیق بررسی کند. بیشتر افراد پس از انجام اسکن هیچ علامت خاصی احساس نمی‌کنند و در صورت بروز علائمی مانند خستگی یا تهوع، این موارد معمولاً موقتی و بی‌خطر هستند.

رعایت نکاتی مانند نوشیدن آب فراوان، استراحت کافی و پرهیز از تماس طولانی با نوزادان در ۲۴ ساعت نخست، احتمال بروز عوارض عکس رنگی قلب را به حداقل می‌رساند. بنابراین اگر پزشک انجام این آزمایش را توصیه کرده است، با خیال آسوده و رعایت مراقبت‌های لازم می‌توانید از آن برای تشخیص دقیق‌تر وضعیت سلامت قلب خود بهره ببرید.

پرسش‌های پر تکرار عوارض عکس رنگی قلب